No dobra, niechaj już tam niech będzie - opowieem o tej regionalizacji jeszcze raz. W Teatrze Polskiego Radia i Teatrze Telewizji zaczęto od niej nieśmiało odstępować na przełomie l. 70-tych i 80-tych. Bardzo ciekawie opowiadał o niej wczoraj w Sopocie na Festiwaliu Dwa Teatry wybitny aktor Jerzy Radziwiłowicz. Na czym to poleagało? Bardzo proste: byłeś w zespole teatrów warszawskich, grałeś w Teatrze Telewizji i słuchowiskach warszawskich, byłeś w Krakowie - grałeś w Krakowie. I na tym właściwie ważne ośrodki się kończyły, przy czym i tak w Krakowie przez wiele lat do końca bojkota praktycznie tego robiono dziesiątki razy więcej. Na następnych lokatach pojawiały się takie ośrodki jak Wrocław, Poznań, Gdańsk, Katowice, może jeszcze mój Szczecin. Pod kątem Kobry trochę szczegółowiej opisałem to w książce.

W l. 1949-57 Gustaw Holoubek był dyrektorem teatru w Katowicach, gdzie prawie słuchowisk nie robiono. No to... nie miejmy pretensji do Jaśka Holoubka, że ma uszy za duże! Ja sam z tego okresu w dokumentacji, poza szeryfem z Nottingham w "Robin Hoodzie", mam jeszcze tylko Braciszka w "Ondraszku", udział w "Pieśni o Marku Prawym", tytułowe role w "Golemie" i w "Opowieści o szkolnym z Lubszy". I koniec. I też żadnego z tych słuchowisk nie mam zarchiwizowanego. Prawdziwa kariera radiowa Gustawa Holoubka zaczęła się wtedy, kiedy i teatralna, filmowa oraz telewizyjna czyli po przeprowadzce do Warszawy, w 1958 r.

Muszę Cię też Empty zmartwić, podobno Pan Gustaw zagrał nie tylko w tych 200 (a konkretnie 214, bo taką informację wyciągnąłeś z ET) ale i w kolejnej bardzo zbliżonej partii (w mojej BTPR znajduje się 380 pozycji). Trochę tych słuchowisk z Gustawem po sieci krąży - Powieść w wydaniu dźwiękowym "Lampart", wspomniane Bajki - Grajki, "Diamentowe spinki" wg "Trzech muszkieterów", genialny "Dom nad Loarą", główne role w "Austerii", "Ciemności kryją ziemię", "Fantazym", "Lalku", "Uciekła mi przepióreczka", wreszcie Poeta w "Weselu". JBS w swoim Wieczorze Literackim parę tygodni temu (i dodam, że za moją poradą - o którą prosił) przypomnił "Dwa teatry" z jego główną rolą. Ale to wciąż jest kropla w morzu.

Co by tu przypomnieć? - myślałem sobie. I wtedy wspomniałem opowieść Pana Janusza Kukuły, wieloletniego dyrektora Teatru Polskiego Radia, z którym już rozmawiałem a propos książki i mam obiecaną pomoc. Ale ta historia bynajmniej nie powędrowała do mnie, tylko przez Kukułę opowiadana kiedyś tam przed laty na antenie. Zanim dostał się do rozgłośni warszawskiej był reżyserem Ośrodka Polskiego Radia w - ha,ha - Katowicach. Po przeprowadzce do stolicy może nie od razu po kilku latach intensywnej reżyserii dostał propozycję zrealizowania bardzo trudnego, ciężkiego ale i przejmującego tekstu o przemijaniu, starości, samotności i osamotnieniu. Nie był pan Janusz wtedy debiutantem, nie przestraszyłby go ten trudny w sumie tekst aż tak bardzo, gdyby nie odtwórcy trzech głównych ról, którzy bezdysusyjnie należeli do najwięszych indywidualności polsiego teatru, do najwybitniejszych polskich aktorów i same ich nazwiska musiały budzić grozę u młodego człowieka mającego z nim pracować. Byli to Antonina Gordon-Górecka, Zofia Rysiówna i Gustaw Holoubek właśnie. Sam zaś Kukuła wspominał, że cały triumwirat szybko zniwelował jego strach a praca z tymi pomocnymi i uczynnymi Mistrzami zapisała się jako jedna z najprzyjemniejszych w jego karierze. No to może właśnie to, najmilejsi?

„Wycieczka do Złotego Grodu, czyli five o’clock tea” (1988)

Premiera: 26.12.88

Autor: Borislav Pekić

Reżyseria: Janusz Kukuła

Wykonawcy: Gustaw Holoubek (Jerzy Jermolenko), Antonina Gordon-Górecka (Nora Jermolenko), Zofia Rysiówna (Helen Holthorne), Joanna Sobieska (pielęgniarka), Paweł Wawrzecki (Peter Mills), Ewa Kania (pani Mills), Krzysztof Gosztyła (Parkinson), Sławomira Łozińska (pani Johnson), Henryk Talar (David Johnson), Grażyna Wolszczak (Sandy)